Ekwador

Archeologia obu Ameryk kojarzy się przeciętnemu odbiorcy z kilkoma wielkimi cywilizacjami: Inków w Peru, Azteków w środkowym Meksyku i Majów z południowego Meksyku i Gwatemali. Wiele prekolumbijskich kultur, które rozwijały się poza tymi ośrodkami, pozostaje w dalszym ciągu w cieniu, choć ostatnie lata przyniosły na ich temat zadziwiające odkrycia. Jedną z owych térra incógnita, z całą ich bogatą spuścizną, są tereny Ekwadoru. Dzięki niewielkim odległościom dzielącym wybrzeże, Sierrę i Amazonię naukowcy mogą badać, w jaki sposób i w jakich kierunkach rozprzestrzeniały się osiągnięcia poszczególnych ludów, które ukształtowały cywilizację na całym kontynencie. Dziś już wiadomo, że do wielu spośród kluczowych wydarzeń, jakie uformowały prekolumbijską Amerykę Południową, doszło właśnie na obszarze Ekwadoru. Znaleziono tu najstarsze wyroby ceramiczne powstałe na obu amerykańskich kontynentach. Odkryto kultury wytwarzające wyroby z platyny - metalu nieznanego w Europie aż do połowy XIX w. Starożytni mieszkańcy tych ziem wytyczyli szlaki handlowe łączące Ekwador. Meksyk i .Amazonię. Prekolumbijscy Ekwadorczycy prawdopodobnie dopłynęli też na wyspy Galapagos.

Odległa przeszłość.
Pierwsi dotarli tu myśliwi i zbieracze. Naukowcy spierają się o datę ich przybycia, jest natomiast pewne, że ludzie zamieszkiwali Andy 15 tys. lat temu; prawdopodobnie żyli tam już przed 30 tys. lat, a niewykluczone, że i przed 50 tys. Najważniejszą kwestią pozostaje jednak stopniowa transformacja wędrownych myśliwych i zbieraczy w społeczeństwa prowadzące ,.formatywny styl życia", jak określają to archeolodzy.